همان طور که ميدانيد سيستم عبارت است از وسائل و امکاناتی که اطلاعات و داده ها را پردازش و محصولی را به عنوان خروجی از سوی ديگر خارج می کند . سيستم حسابداری نيز طرز کاری اين چنين دارد . يعنی اطلاعات مالی موجود در يک موسسه را گردآوری و اطلاعات مورد نياز را برای تصميم گيريهای مختلف فراهم می سازد .
در واقع اين سيستم حسابداری مجموعه ای شامل کارکنان ، انواع فرمها ، دفاتر ، روشها و وسائل و تجهيزات پردازش است که با ثبت طبقه بندی و تلخيص معاملات و عمليات مالی و کنترل داراييها ، بدهيها ، سرمايه ، درآمدها و هزينه ها بر طبق اصول ، رويه ها ، دستورالعملهای مدون ، ااطلاعات مورد نياز را برای تصميم گيريهای آگاهانه استفاده کنندگان از اطلاعات مالی يک موسسه فراهم می آورد .
امروزه يک موسسه را ( هر چند کوچک ) بدون استقرار يک سيستم حسابداری کارآمد نمی توان به درستی اداره کرد .
موسساتی که در جوامع مختلف وجود دارند از لحاظ شکل و اندازه متفاوتند و معاملات و عمليات مالی و فعاليت های گوناگونی را در روال عادی کار خود انجام می دهند . با اين حال ضرورتهای حسابداری در کليه موسسات يکسان است و همه موسسات به سيستمی با سه عملکرد عمده زير نياز دارند :

۱- عملکرد اطلاعاتی :

اين عملکرد که مهمترين عملکرد يک سيستم حسابداری است در واقع وظيفه جمع آوری تمامی اطلاعات مربوط به فعاليت های مالی را بر عهده دارد . پس از جمع آوری اين اطلاعات آنها را بر حسب پول به عنوان مقياس مشترک اندازه گيری ، سنجيده ، ثبت و در گروههای همگن طبقه بندی می کند و در پايان گزارشهايی را تهيه می کند که تصميم گيرندگان مختلف در باره يک موسسه بتوانند بر مبنای آن آگاهانه تصميم بگيرند .

۲- عملکرد کنترلی :

اين وظيفه بر وظيفه اطلاعاتی متکی است و هر سيستم حسابداری بايد اطلاعات مناسبی را فراهم آورد که مديران موسسه را در برنامه ريزی و هدايت عمليات ، نظارت و کنترل فعاليتها و امور ياری دهد و اموال و حقوق متعلق به يک موسسه را حفظ نمايد .

۳- عملکرد خدماتی :

هر موسسه ای معمولاْ افرادی را به خدمت می گيرد و با اشخاص و موسسات مختلفی داد و ستد و سر و کار دارد . اين جريان تعهدات و مطالباتی را برای موسسه ايجاد می کند . تنظيم روابط موسسه با ديگران ، دادن اطلاعات صحيح به آنان ، ايفای تعهدات در سررسيد و وصول به موقع مطالبات ، عملکرد خدماتی يک سيستم حسابداری را تشکيل می دهد .
وظايف يا عملکردهای مشترک فوق موجب شده است که شالوده سيستمهای حسابداری در کليه موسسات فارغ از نوع و اندازه آنها يکسان باشد .

در نظر مردم کوچه و بازار حسابدار کسی است که تمام طول روز با يک چرتکه حسابهای صاحبکار خود را نگه ميدارد . حتی بعضی از عوام در اين باورند که شايد شرکتها نياز ضروری نسبت به حسابداران ندارند و تنها موانع قانونی باعث می شود که يک حسابدار را استخدام کنند و هر ماه به او حقوق بدهند .
شايد قرنها پیش از این ، زمانی که در يونان باستان افرادی که به آنها نگارنده می گفتند ، حسابهای دولتی را نگهداری می کردند و در پايان هر سال در مقابل سنا آن را قرائت ميکردند اين تعريف ساده و شايد بتوان گفت جاهلانه از حسابداری کار صحيحی می نمود . اما امروزه با توجه به رشد سرطانی شرکتها و تحول شديد در شکل کار موسسات و همين طور تشکيل تراست ها و کارتل های بزرگ ، شکل حسابداری نيز بسيار متحول شده است و به دنبال آن حسابداران نيز تغييرات زيادی را در کار خود احساس کردند .
می توان حسابدار را اين گونه تعريف کرد که حسابدار شخصی است که اطلاعات مالی را در يک موسسه جمع آوری ميکند و سپس اين اطلاعات بدست آمده را مورد تجزيه و تحليل قرار می دهد . آنگاه اين داده ها را بر حسب پول سنجيده سپس آنها را بر حسب زمان وقوع ثبت می کند . اين حسابها بايد در گروه های همگن در دفتر کل ثبت شوند . در پايان از روی اين داده ها صورتهای مالی تهيه می شوند و مورد تجزيه و تحليل حسابدارای و افراد ذی نفع قرار می گيرد .
به جرئت می توان گفت که بخش پايانی فعاليت حسابداران يکی از مهم ترين قسمتهای کار يک حسابدار است . شايد هزار سال پيش چندان مهم نبود که يک حسابدار از اقتصاد و مديريت هم سررشته داشته باشد . اما امروزه اين مطلب نه تنها مهم است بلکه يک نکته حياتی بحساب می آيد . امروزه اگر يک حسابدار اطلاعات کاملی از اقتصاد ، مديريت ، بازار سرمایه ، سهام و بورس و غيره نداشته باشد جايی در بازار رقابتی کار ندارد . البته اين موارد به تنهایی کافی نيست . زيرا يکی از مهمترين خصوصيات يک حسابدار قدرت تجزيه و تحليل بالای اوست . يک حسابدار بايد بداند که در چه زمانی به رئيس موسسه توصيه کند که سهام خود را بفروشد و يا اينکه در چه مواقعی بايد دارائی ثابت خريداری شود و از اين قبيل .
البته کار حسابداران صنعتی از اين نيز سخت تر است . اين نوع از حسابداران که وظيفه اصلی آنها تعيين بهای تمام شده محصولات است اين روزها کمتر يافت ميشوند و به گفته اهل فن يکی از دلايل بهينه نبودن فعاليت کارخانجات صنعتی همين مطلب است .
البته امروزه آشنايی کامل از کامپيوتر و اينترنت يک اصل بحساب می آيد که اگر کسی فاقد آن باشد بقول معروف از مرحله پرت است . پس يک حسابدار بايد تلاش کند تا هر روز به نقطه آرمانی بيشتر نزديک شود .
با آرزوی موفقيت برای تمام دوستان حسابدار .

در ادامه مباحث مربوط به تهيه صورتهای مالی اين بار به بررسی مفاهيم اوليه حسابداری و تأثير آن بر صورتهای مالی خواهيم پرداخت .
مفاهيم اوليه حسابداری يا همان مفروضات ، اصول و ميثاقهای حسابداری نقش مهم و اساسی در تهيه صورتهای مالی ايفا می کنند . ابتدا اين مفاهيم را نام برده سپس تأثيرات آنها را بررسی می کنيم .
مفروضات : مفروضات اموری بديهی است که نيازی به اثبات ندارد . فروضات حسابداری عبارتند از :
۱ - فرض تداوم فعاليت               ۲ - فرض تفکيک شخصيت               ۳ - فرض دوره مالی
۴ - فرض تعهدی                        ۵ - فرض اندازه گيری بر حسب واحد پول
اصول : جنبه علمی و کاربردی در حسابداری دارند . اين اصول عبارتند از :
۱ - اصل بهای تمام شده            ۲ - اصل تحقق درآمد                       ۳ - اصل تطابق  
۴ - اصل افشاء کامل
ميثاقها : در بسياری از موارد بکارگيری اصول و مفروضات حسابداری با محدوديتهايی همراه است . اين محدوديتها که به آنها ميثاقها و محدوديتهای اجرايی نيز گفته می شود عبارتند از :
۱ - ميثاق اهميت                     ۲ - ميثاق فزونی منافع بر مخارج      ۳ - ميثاق احتياط
۴ - ميثاق خصوصيات صنعت
البته ميثاقهای حسابداری به اين ۴ مورد محدود نمی شود . اما برای بحث ما اين ۴ نکته کفايت می کند .
حال به بررسی تأثير اين مفاهم بر روی صورت سود و زيان و ترازنامه خواهيم پرداخت .
مفاهيم حاکم بر ترازنامه :
۱- فرض تداوم فعاليت              ۲- فرض واحد اندازه گيری               ۳ - اصل افشاء     
۴- اصل بهای تمام شده           ۵ - ميثاق اهميت
ترازنامه بر اساس فرض تداوم فعاليت تهيه می شود . يعنی فرض بر اين است که يک موسسه برای دوره نا محدود فعاليت می کند . اين صورت حساب نيز مانند ساير صورت حسابها بر مبنای فرض واحد اندازه گيری بر حسب واحد پول استوار است . تمامی صورتهای مالی در ايران بايد بر اساس واحد پول ريال تهيه شود .
در صورت ترازنامه اصل افشاء بسيار با اهميت است . زيرا ارقامی که در اين صورت مالی ذکر می شود بسيار با اهميت است و بايد تمامی ارقام با دقت و به طور کامل افشاء شود . ضمنا بر طبق اصل بهای تمام شده تمامی اقلام در ترازنامه با بهای تمام شده تاريخی ثبت می شوند . يعنی در طول چند سال هيچ گونه تجديد ارزيابی در اقلام ترازنامه صورت می گيرد .
بر طبق ميثاق اهميت بايد تنها ارقام با اهميت در ترازنامه ذکر شود . ارقام ترازنامه ، ارقامی با اهميت ( از نظر ريالی ) می باشند که البته مفهوم اهميت مفهومی نسبی می باشد .
مفاهيم حاکم بر صورت سود و زيان :
۱ - اصل تحقق درآمد               ۲ - فرض دوره مالی               ۳ - اصل تطابق
۴ - ميثاق احتياط                     ۵ - اصل افشاء                      ۶ - ميثاق اهميت
۷ - ميثاق فزونی منابع بر مخارج
بر طبق اصل تحقق درآمد هر مبلغی که دريافت شود درآمد نمی باشد و چه بسا مواردی که مبلغی دريافت نشود اما درآمد ثبت گردد . صورت سود و زيان بر فرض دوره مالی استوار است . يعنی مبنای تهيه اين صورت يک دوره مالی معين می باشد . در ضمن بر مبنای اصل تطابق ، هزينه های هر دوره تنها بايد با درآمدهای همان دوره مطابق شود .
بر مبنای ميثاق احتياط بايد مراقبت شود که هزينه های دوره کمتر از واقع و درآمد های دوره بيشتر از واقع ثبت نشود .
اصل افشاء و ميثاق اهميت در صورت سود و زيان به اين معناست که بايد ارقام اين صورت به طور کامل افشاء شود و چون ارقام در صورت سود و زيان از نظر ريالی کم ارزش تر از ترازنامه است پس بايد درمورد آن توجه بيشتری بشود . در آخر بايد توجه داشت که هزينه های تهيه صورت مالی نبايد بيش از منافع حاصل از آن باشد .
البته در مورد يادداشتهای پيوست بايد اين نکته را ذکر کنم که يادداشتهای پيوست بر مبنای اصل افشاء کامل تهيه می شود .
نکاتی که در بالا ذکر شد تنها چکيده ای از مطالبی است که می توان در حيطه اين موضوع بيان کرد که البته به علت کمبود زمان نمی توانيم تمامی اين موارد را ذکر کنيم .
پس تا فرصتی ديگر خدانگهدار . 

در مواردي ممكن است خريدار پس از خريد كالا متوجه شود كه كالاي خريداري شده مطابق با كالاي درخواستي او نبوده يا اينكه كالا دريافت شده معيوب است در اين حالت دو راه وجود دارد يا كالا به فروشنده برگشت داده ميشود يا اينكه خريدار با فروشنده به توافق ميرسد كه كالاي معيوب را با تخفيف خريداري نمايد كه ثبت عمليات حسابداري آن به شرح زير است .
 
مثال :
در تاريخ 17/1/84 شركت سعيد و آرش پس از خريد 5 عدد كامپيوتر(در درس قبل) متوجه شد كه يك عدد از آنها داراي عيب است لذا با فروشنده به توافق رسيد كه كالاي مذكور را برگشت دهد لذا ثبت حسابداري زير را در حسابهاي خود انجام ميدهد :

تخفيف نقدی خريد

2 – تخفيف نقدي : Cash Discounts
اين نوع تخفيف در فروشهاي نسيه است و ربطي به حجم خريد ندارد فقط براي تشويق خريدار نسبت به تسويه زودتر بدهي خود يك شرط قرار ميدهند كه چنانچه خريدار زودتر از موعد نسبت به تسويه بدهي خود اقدام نمايد مبلغي به عنوان تخفيف از بدهي وي كسر گردد .
تخفيفات نقدي بر خلاف تخفيفات تجاري در دفاتر ثبت ميشوند و در اينجا سعي ميكنم با يك مثال مطلب را روشن نمايم.
مثال :
شرکت سعيد و آرش در تاريه 15/1/84 تعداد 5 دستگاه كامپيوتر به بهاي هر دستگاه 5.000.000 ريال را به طور نسيه 60 روزه خريدار كردند و با توافق فروشنده اگر اين شركت بدهي خود را 20روزه تسويه نمايد 10درصد به او تخفيف تعلق خواهد گرفت .
توضيح اينكه : اصطلاحاً اين تخفيف به صورت (ن / 60 – 10 / 20 ) نوشته ميشود و به صورت (نسيه 60 روزه 10درصد 20روزه ) خوانده ميشود .
طريقه ثبت رويداد بالا به صورت زير مي باشد :

فرض الف) شركت سعيد و آرش ميتواند در موعد مقرر بدهي خود را پرداخت نمايد و از تخفيف استفاده نمايد :

فرض ب) شركت سعيد و آرش نميتواند در موعد مقرر بدهي خود را پرداخت نمايد :

ممکن است در زمان خرید از فروشنده تخفيف گرفته شود در این حالت عملیات حسابداری تخفیفات کالا به شرح زیر عمل میشود :
در خريد كالا دو نوع تخفيف وجود دارد :
1 -  تخفيف تجاري
2 -  تخفيف نقدي خريد

1 - تخفيف تجاري ( تخفيف كمّيت )
اين نوع تخفيف معمولاً مربوط به حجم خريد زیاد مي باشد به اينصورت كه هر چه كالاي بيشتري خريداري شود به خريدار درصدي تخفيف داده خواهد شد و اين باعث مي شود كه بهاي تمام شده هر واحد كالاي خريداري شده پايين تر شود . با توجه به مطالب بالا در حسابداری حسابي براي تخفيفات تجاري و همچنين ثبت حسابداري براي اين نوع از تخفيفات وجود ندارد به عبارت دیگر تخفیفات تجاری در دفاتر ثبت نمیشوند و ثبت خرید ها در دفاتر حسابداري بر اساس قيمت خالص خريد (قیمت خرید پس از کسر تخفيف تجاری خريد) انجام مي شود .

به عنوان مثال اگر شرکت سعيد و آرش 5 دستگاه كامپيوتر خريداري مي كردند هيچ تخفيف تجاري به آنها تعلق نمي گرفت و بهاي تمام شده هر دستگاه 5.000.000 ريال تمام مي شد ولی با توافق فروشنده اگر اين موسسه 10 دستگاه خريداري نمايد 10 درصد تخفيف تجاري به آن تعلق مي گيرد كه در اينصورت بهاي تمام شده هر واحد 4.500.000 ريال تمام خواهد شد .
بنابراين خريد 10 دستگاه كامپيوتر را شرکت سعيد و آرش به صورت زير ثبت می كند :

فرض اول : اين شرکت كامپيوترهاي فوق را به صورت نسيه خريداري كند .

تاريخ             شرح                         مبلغ بدهکار        مبلغ بستانکار         

1/1/84    حساب موجودي كالا           45.000.000                                     
                        حسابهای پرداختني                        45.000.000
              بابت خريد كالا به صورت نسيه

فرض دوم : اين شرکت كامپيوترهاي فوق را به صورت نقدي خريداري كند .    

تاريخ             شرح                        مبلغ بدهکار        مبلغ بستانکار         

1/1/84    حساب موجودي كالا         45.000.000 

                               حساب بانك                            45.000.000
              بابت خريد كالا به صورت نقدي 

 http://www.hesabdary-25.blogfa.com/8409.aspx

هر واحد تجاری اعم از دولتی يا غير دولتی ، انتفاعی يا غير انتفاعی در جريان فعاليتهای خود در طول زمان ، معاملات و عمليات مالی متعدد و متنوعی نظير خريد و فروش اموال ، کالاها و خدمات ، دريافت و پرداخت پول ، اخذ و بازپرداخت وام و تسهيلات مالی انجام می دهد . اين معاملات و عمليات و وقايعی نظير کهنگی و فرسودگی اموال که به تدريج و با مرور زمان رخ ميدهد بر موسسه اثر مالی می گذارد . حسابداری رشته ای از دانش است که با کاربرد آن ، اطلاعات مربوط به معاملات و عمليات مالی و رويدادهای دارای اثر مالی بطور منظم :

جمع آوری ، تجزيه و تحليل ، اندازه گيری ( فرض واحد اندازه گيری بر حسب پول ) ، ثبت ( به ترتيب وقوع ) ، طبقه بندی ( در گروههای همگن ) و تلخيص و تجميع ( صورتهای مالی )

ميشود و در قالب گزارشهای مفهوم در اختيار اشخاصی قرار می گيرد که می خواهند درباره امور موسسه يا داد و ستدهای خود با آن آگاهانه تصميم بگيرند .
همان طور که در بالا گفتيم حسابداری رشته ای از دانش است ؛ اما آيا واقعاْ اين طور است ؟
درباره حسابداری تعاريف مختلفی وجود دارد که حسابداری را علم ، فن ، فرآيند و حتی هنر ناميده اند .
در يک نگاه کلی فن و هنر بودن حسابداری کاملاْ کنار گذاشته می شود . اما اين مطلب باقی می ماند که آيا حسابداری يک شاخه از علم و دانش است و يا يک فرآيند ؟
به نظر من حسابداری بيشتر از اينکه يک علم باشد يک فرآيند است . زيرا در يک سيکل کامل اطلاعات به عنوان ورودی سيستم وارد ميشوند و صورتهای مالی به عنوان خروجی ، خارج ميشوند . پس ناگفته پيداست که حسابداری يک سيستم است که اطلاعات ، ورودی آن و صورتهای مالی به عنوان آخرين مرحله از عمليات حسابداری به عنوان خروجی آن در نظر گرفته ميشوند .
همين پيروی از يک سيکل منظم دليلی است برای فرآيند بودن حسابداری .
امروزه يک سيستم حسابداری خوب و منطبق با نيازهای موسسه رمز موفقيت يک موسسه است . سيستم حسابداری که بهتر و کارا تر عمل کند ، می تواند موسسه را به اهداف خود نزديکتر کند . زيرا اين نوع سيستم مديريت را آگاه ميکند که هر تصميم را در چه زمان و چگونه بايد عملی کرد .
در مطالب بعدی درباره سيستم حسابداری با شما صحبت می کنيم .

 مقدمه
بسياري از مديران منابع انساني و مديران ارشد سازمانهاي اداري ، آموزشي ، صنعتي و بازرگاني در ارتباط با كاهش عملكرد و كارآيي كاركنان و سازمان ، همواره خود را بامشكلاتي مواجه مي بينند و طبعا سوالاتي برايشان مطرح مي شود:
* چگونه مي توان عملكرد كاركنان و به تبع آن كارآيي و اثربخشي سازمان را افزايش داد؟
* چگونه مي توان به نيازهاي انساني كاركنان در راستاي افزايش رضايت شغلي آنان پاسخ گفت ؟
* چگونه مي توان ناسازگاري ميان خود و كاري كه انجام مي دهد كاهش داد؟
* راههاي مقابله با مشكلات انساني - كه در كاهش عملكرد آنان و سازمان موثرند. مانند غيبت كاري و ترك خدمت ، كيفيت ضعيف كار، ناخشنودي و... كدامند؟

* آيا افزايش حقوق راه حل است ؟ يا آنكه بايد به دنبال راههاي ديگري چون تجديدسازمان و تشكيلات ، ايجاد محيط مناسب كار، بهبود مديريت يا اساسا بهبود ماهيت مشاغل در راستاي پاسخ به نيازهاي كاركنان بود؟
باتوجه به اينكه زيرمجموعه هاي نظام مديريت منابع انساني در هرسازمان و موسسه به طور زنجيروار و نظام مند به يكديگر مرتبط بوده و تعامل مستمر دارند لذا هريك ازفرآيندهاي مربوط به شغل و شاغل بايد به طور متناسب و متوازن درنظر گرفته شوند، درغير اين صورت حتي اگر نيروي انساني جذب شده ، آموزش ديده ، مهارت يافته و خوب نگهداري شده براساس ويژگيهاي شغلي و عوامل انساني به كار گرفته نشوند، تمام كوششهاي مديران منابع انساني و سازمانها بيهوده بود و تمام دلسوزيها نقش بر آب خواهد شد.
مي دانيم مشاغل سنگ زيربناي هر سازمان و پيونددهنده سازمان و منابع انساني آن هستند. مشاغل بايد نمايانگر منابع درآمدي كاركنان و ابزار پاسخگويي به ساير نيازهاي انساني آنان نيز باشد. براي اينكه سازمان و كاركنان به اين منافع دست يابند بايد مشاغل ،كيفيت زندگي كاري بالا را فراهم سازند. حصول كيفيت زندگي كاري بالا مستلزم آن است كه مشاغل به خوبي طراحي شوند. طراحي مجدد شغلي اثربخش كه هم بر كارآيي و هم بر كيفيت زندگي كاري اثر مي گذارد بايد منطبق بر نيازهاي عامل انساني و ويژگيهاي رفتاري باشد، در اين صورت نقش متخصصان و مديران منابع انساني - كه پيچيده تر ومهمتر از مديريت مواد خام يا مديريت مالي است - آن است كه تصميم بگيرند چه ويژگيها، نيازها و تفاوتهاي رفتاري كاركنان بر عملكرد آنها و سازمان اثر مي گذارند وبتوانند توازني مطلوب بين عوامل شغلي و عوامل رفتاري منطبق بر نيازهاي كاركنان برقرار سازند.
 طراحي مجدد شغل چيست ؟
اين مطلب كه آيا طراحي شغل مي تواند راه حل نيرومندي براي مشكلات سازماني ومنابع انساني آن باشد و به عنوان يك راهبرد قوي از آن بهره گرفته شود، محتاج شناخت همه جانبه عوامل شغلي و ماهيت كار - كه در تجزيه و تحليل شغل شناسايي مي شوند -است . لذا قبل از تعريف طراحي شغل و همينطور طراحي مجدد شغل ذكر چندنكته ضروري است :
اول اينكه - ماهيت كار بستگي به تعامل با محيط و ديگر شرايط سازمان و شرايطفردي كاركنان دارد.
دوم آنكه - ماهيت كار شامل : (1) محتوي كار; يعني فعاليتها، رفتارها، وظايف ،روابط و مسئوليتها (2) صلاحيتهاي مورد نياز انجام كار يعني مهارتها، توانائيها و تجارب (3) مزد و عايدي جهت انجام كار يعني حقوق ، ترفيع و رضايت حقيقي و مطلوب مي شود.
الف - طراحي شغل : طراحي شغل ، محتوي كار (فعاليتها، وظايف ، روابط)،صلاحيتهاي مورد نياز انجام كار (مهارتها، دانش ، معلومات و تواناييها) و مزد (واقعي وغيرواقعي ) را به طريقي كه احتياجات كاركنان و سازمان را برآورده سازند، تلفيق مي كند.
طراحي شغل را مي توان فرآيندي دانست كه طي آن ، وظايف خاص هر شغل ،روشهاي انجام آن وظايف و چگونگي ارتباط آن شغل با ساير فعاليتهاي سازمان تعيين مي شود.
براساس تعاريف فوق ، بااستفاده از اطلاعاتي كه از تجزيه و تحليل شغل حاصل مي شود و عوامل شغل مورد شناسايي قرار مي گيرد، طراحي شغل بدين صورت انجام مي شود كه وظايف و مسئوليتهاي يك شغل يا گروهي از مشاغل وابسته به يكديگرتنظيم و روابط بين آنها و ساير فعاليتهاي سازمان مشخص مي گردد.
در هر سازمان افراد در ابتدا كار را با دلگرمي آغاز مي كنند و تا مدتي به آن ادامه مي دهند ولي پس از گذشت زمان ، بسياري مسايل و مشكلات سازماني نمودار مي شود.يكي از مسايلي كه مهندسان صنعتي در ديدگاه مديريت علمي در اوايل قرن بيستم بر آن تكيه داشتند اين بود كه كارگران بيش از حد توانايي خود كار نكنند يا به عبارتي خصوصيات و ويژگيهاي شغل در حد توانايي افراد باشد. به همين مناسبت به تجزيه وتحليل روشهاي كار پرداختند و بسياري از اصول طراحي شغل را تدوين كردند. مجموعه اين اصول براي به حداقل رساندن اشتباه هاي كاري و كمينه سازي زمان و حركت تلف شده در كار بود كه كارآيي به بالاترين حد برسد. باوجود اين ، بسياري از كارگران ، مشاغلي را كه برپايه مديريت علمي طراحي شده بود نمي پسنديدند و سرانجام به بسياري از آنهاگردن ننهادند زيرا تصور مي كردند كه رسيدن به هدفهاي سازماني به مفهوم از دست دادن آرمانهاي فردي است .
براي اينكه موضوع بيشتر روشن شود و از ديدگاه مهندسي كار آگاه شويم اصلح است اندكي به گذشته برگرديم . روشنترين نمونه براي نشان دادن طراحي شغل ديدگاه مبتني برتقسيم كار به اجزاي هرچه كوچكتر از نظر مهندسي است . در اين فناوري كار تا آنجا كه امكانپذير است به وظيفه هاي خرد تقسيم مي شود. يكي از نمونه هاي بارز استفاده ازتجزيه شغلي و منافع آن در توضيحات مربوط به تغيير نحوه كار است كه آدام اسميت (ADAM SMITH 1776)نخستين بار آن را اعلام كرد. در اين تغيير كاري ، آدام اسميت دريك كارگاه توليد سنجاق ده نفر را كه هريك به تنهايي مشغول تهيه سنجاق بودند، موردمطالعه قرار داد. كارگران كه هريك تمام وظيفه را انجام مي دادند، در روز هريك بين يك تا بيست سنجاق توليد مي كردند. باتجزيه كار به وظايف خرد تخصصي ، كار به صورت زيرتحليل شد:
<يك نفر مفتول سيم را مي كشد، نفر دوم آن را صاف مي كند، سومي آن را برش مي دهد، چهارمي آن را گرد مي كند، پنجمي نوك آن را تيز مي كند و به همين ترتيب تا نفردهم كه گيره آن را وصل مي كند هريك جزيي از كار را انجام مي دهد. نتيجه آنكه اين ده نفر مي توانند با همكاري يكديگر بيش از چهل وهشت هزار سنجاق در روز توليدكنند.
آنچه در اين آزمايش توجه آدام اسميت را به خود جلب كرد فناوري ساخت سنجاق نبود بلكه افزايش بيش از حد محصول در نتيجه تجزيه وظيفه كلي به مشاغل كوچكترتخصصي بود. اگرچه اين موضوع باعث شد كه از آن پس به تجزيه و تخصصي كردن كاربيش از پيش توجه شود ولي از سوي ديگر، تخصص گرايي بيش از اندازه و انجام دادن كاريكنواخت سبب سستي ، بيزاري و بيگانگي كارگران نسبت به كار شده بود.
بعد از آدام اسميت ، تيلور و ساير دانشمندان مديريت در آغاز قرن بيستم در جهت كسب كارآيي بيشتر به عوامل سازماني در طراحي هاي شغل توجه داشتند. آنها غالب تحقيقات خود را به كشف بهترين روشهاي طراحي مشاغل كارآمد اختصاص دادند.موفقيت آنها با كرونومتر، فيلم ، اصول جديدي به نام مهندسي صنايع را به وجود آورد.تيلور نيز كه تقسيم كار را براساس تخصص مبناي طراحي مشاغل قرار داده بود معتقد بودتنها از اين راه است كه كاركنان بيشترين بازدهي را خواهند داشت و بهترين طرح براي هرشغل آن است كه حركات اضافي براي انجام دادن آن را حذف كرده باشد. نكات زير ازجمله مواردي است كه تيلور در طراحي مشاغل مورد تاكيد قرار داد:
* شغل بايد به وظايف و مسئوليتهايي محدود شود كه بتوان به بهترين وجه از عهده آنهابرآمد;
* شاغل بايد فنون و مهارتهاي خاص هر شغل را آموخته باشد;
* ابزار و وسايل كار بايد در دسترس كاركنان قرار داده شود، طوري كه از تعداد حركات غيرضروري كاسته شود;
* در اندازه گيري كار بايد از روشهاي حركت سنجي ، زمان سنجي استفاده گردد.
اين يافته ها را مي توان تحت عنوان <عوامل سازماني > طراحي شغل اينگونه خلاصه كرد:
متغيرهاي سازماني بر كارآيي ، زمان ، هزينه هاي نيروي كار، آموزش و نحوه يادگيري كاركنان تاكيد دارد. اين عوامل هنوز به طور گسترده در عمليات خط مونتاژ حاكم است .اين نوع طراحي شغل بخصوص زماني كه كارگران داراي سواد يا تجربه صنعتي كمي هستند، اثربخش است .
البته همان طور كه در سطور پيشين ذكر شد تخصص گرايي در كار سبب بالابردن نتيجه و محصول مي شود ولي تاثير آن بر كارگران هميشه در زمينه اي به جز بالابردن محصول مدنظر بوده است . منتقدان پس از مكتب كلاسيك درباره آثار جانبي كه ازاستفاده بيش از اندازه تخصصي شدن در طراحي شغل مي شود نگران هستند. كريس آرگريس (CRIS ARGYRIS) در انتقاد تندي كه درباره تخصصي شدن زياد مشاغل به عمل آورده ، اثر آن را بر شخصيت افراد در سازمان بيان مي دارد. وي تاكيد مي كند:
بكاربستن به اصطلاح اصول مديريت مانند تخصصي كردن وظيفه و نظارت نزديك به اين نتيجه مي انجامد كه كارها بيشتر مناسب شخصيت كودكان باشد تا افراد بزرگسال .اين مشاغل نياز به افرادي دارد كه به كار خود هيچگونه نظارت نداشته باشند يا نظارت آنان در حد پائيني باشد و بسته و انفعالي عمل كنند و تنها چند مهارت ساختگي را به كاربرند.
ب - طراحي دوباره شغل : هكمن (HACKMAN) معتقد است هرگاه شغلي تغيير كندخواه به سبب فناوري تازه يا تجديدنظر در تشكيلات سازماني يا براساس نظر مديران وكارشناسان منابع انساني ، گفته مي شود كه طراحي مجدد كار انجام شده است . لذاطرحريزي دوباره شغل به هرگونه فعاليتي اطلاق مي شود كه شامل تغيير مشاغل خاصي باشد كه هدف آن ; افزايش كيفيت تجربه كاري كاركنان و نيز بهره وري بيشتر ضمن كاراست .
براساس تعريف فوق ، طرح ريزي دوباره شغل اشاره به آن كوششهايي براي ايجادتغييرات در مشاغل دارد كه كاركنان را براي پذيرش مسئوليتهاي تازه (به گونه اي كه بتوانندبااستقلال بيشتر برنامه ريزي ، سازماندهي و نظارت بر كار خود كنند)، آماده سازد.
آنچه كه طراحيهاي مجدد شغلي مدنظر قرار مي دهند، نيازهاي سازماني ، محيطي ورفتاري شغل است . طراحان شغل اين عوامل را مورد توجه قرار داده و سعي در خلق مشاغلي مي كنند كه هم مولد و هم ارضاءكننده باشند. جابجايي هايي هم ميان برخي ازاين عوامل ديده مي شود كه مفهوم آن در طراحي شغل بدينگونه است كه بعضي ازمشاغل از مشاغل ديگر رضايت خاطر بيشتر يا كمتري را ايجاد مي كنند. كارآيي و رضايت شغلي كاركنان اين نتيجه را دربر دارد كه يك شغل تا چه حد خوب طراحي شده است .مشاغلي كه به خوبي طراحي نشده باشند ممكن است به كارآيي كمتر، غيبت بيشتر،شكايات ، ناخشنودي شغلي ، كاهش كيفيت ، بيگانگي نسبت به كار و ساير مشكلات سازماني و انساني بيانجامد.
علاوه بر عوامل سازماني ، توجه به توانايي و در دسترس بودن كاركنان ، انتظارات فرهنگي - اجتماعي و ملاحظات اقتصادي از جمله عوامل محيطي هستند كه مديران ومتخصصان منابع انساني بايد در طراحي هاي دوباره شغلي مدنظر قرار دهند. طراحان مشاغل بااستفاده از پژوهشهاي رفتاري محيط كار را به گونه اي فراهم مي كنند تا به ارضاي نيازهاي فردي كمك شود. تحقيقات نشان داده اند كه توجه به نيازهاي رواني و رفتاري درطراحي هاي مجدد شغل باعث شده است كه ويژگيهايي چون تنوع ، اهميت و هويت كار،استقلال و اختيار عمل و آگاهي از نتايج شغلي ، مورد توجه بسيار قرار گيرد. به طور كلي مي توان گفت مشاغلي را كه بيش از آن ساده و به بخشهاي كوچكتر تجزيه شده بود، براي كارآيي بيشتر از ديد مهندسي ، و رضايت شغلي كارمند از ديد علوم رفتاري را كنار هم مي گذارند و مسئوليت آن را مثلا به يك كارمند يا كارگر مي سپارند.

 به نام خداوند بخشنده ومهربان

استفاده کنندگان از صورتهاي مالي

اطلاعات بعد از پردازش به شكل صورت های مالی در می آيند . حال بايد ديد كه چه كسانی از اين اطلاعات استفاده ميكنند .
به طور كلی استفاده كنندگان از اطلاعات مالی به دو دسته تقسيم می شوند . دسته اول استفاده كنندگان درون سازمانی ودسته دوم استفاده كنندگان برون سازمانی .
استفاده كنندگان درون سازمانی :
 اداره كنندگان يك موسسه شامل هيات مديره و مدير عامل ، مديران اجرايی و سرپرستان عمليات يك موسسه ، استفاده كنندگان درون سازمانی گزارشهای مالی هستند . اين افراد در سطوح مختلف مديريت به ترتيب برای برنامه ريزی ، بودجه بندی ، هدايت عمليات ، كنترل فعاليتها و انجام دادن اقدامات عادی و روزمره از اطلاعاتی كه توسط سيستم حسابداری يك موسسه فراهم می شود ( صورتهای مالی ) بهره می گيرند .
استفاده كنندگان برون سازمانی :
اشخاص و مراجع ذيحق ، ذينفع و ذيعلاقه ای كه حق دريافت اطلاعات مالی را از يك موسسه دارند و بر مبنای اطلاعات مالی دريافت شده درباره حقوق ، روابط و داد و ستد های خود با موسسه قضاوت و تصميم گيری می كنند ، استفاده كنندگان برون سازمانی ناميده می شوند .
استفاده كنندگان برون سازمانی هدفهای متنوعی در جهت دريافت اطلاعات مالی دارند . اما بطور كلی می توان اين افراد را بشكل زير تقسيم كرد :
سرمايه گذاران : اينها افرادی هستند كه بيشتر از هر كس ديگر به صورتهای مالی علاقه دارند . هدف سرمايه گذاران از بررسی صورتهای مالی 3 مورد عمده زير است :
نتايج عمليات و سودآوری موسسه .
چگونگی ايفای مسئوليت های مديران .
وضعيت مالی و بنيه اقتصادی و قدرت نقدينگی موسسه در ايفای تعهدات و اجرای برنامه های آتی .
اعطاء كنندگان وام ، اعتبار و ساير تسهيلات مالی : بانك ها و موسسات اعتباری از اين دسته اند . توجه افرادی كه در اين گروه هستند به سود دهی معطوف نمی شود بلكه بيشتر توجه اين افراد به قدرت نقدينگی موسسه در جهت باز پس دهی تعهدات مالی كوتاه مدت و بلند مدت خود می باشد .
فروشندگان كالاها و خدمات ( بستانكاران ) : اينها افرادی هستند كه بطور مداوم با موسسه ارتباط مالی داشته و كالا و خدمات را اغلب به شكل نسيه در اختيار موسسه قرار می دهند . اين افراد مايل اند از تداوم فعاليت موسسه آگاه شوند . همچنين اين افراد به قدرت نقدينگی موسسه و توانايی موسسه در جهت پرداخت به موقع طلبشان علاقه مند می باشند .
مشتريان : افرادی هستند كه بيشتر علاقه دارند كه از تداوم فعاليت موسسه آگاه شوند . چه در جهت خريدهای بعدی و چه به جهت تضمين های محصول و خدمات بعد از فروش آن .
كاركنان : اين افراد نيز در موسسه ذينفع می باشند و به 3 علت به صورتهای مالی علاقه دارند :

مبانی و چگونگی محاسبه پاداش افزايش توليد ، بهره وری ، مشاركت در سود و ساير حقوقی كه به موجب قوانين و بنا بر قراردادهای دسته جمعی كار به آنان تعلق می گيرد .

توانايی موسسه در پرداخت به موقع حقوق و مزايا .
تصميم مديران موسسه در جهت استخدام جديد ،باز خريد و  بركناری كاركنان ، بهداشت كار و تسهيلات رفاهی .

دولت : دولت كه در نقش حاكميت ظاهر می شود 5 دليل برای علاقه به صورتهای مالی دارد :
برنامه ريزی و هدايت اقتصادی كشور .
اتخاذ تصميمات و اعمال تدابير لازم برای ايجاد ثبات ، تعادل ، رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی .
اخذ انواع مالياتها و عوارض .
تأديه حق بيمه و ساير حقوق مربوط به برنامه های تأمين اجتماعی .
نظارت بر قيمتها و عرضه كالاها و خدمات توسط مؤسسات .
ساير استفاده كنندگان : اين اشخاص كه در واقع ذيعلاقه به صورتهای مالی هستند به طور مستقيم در موسسه نفع ندارند . بلكه بيشتر مايلند كه از تداوم مثبت موسسه نفع ببرند . اين گروه را ميتوان به سه دسته عمده زير تقسيم كرد :
سرمايه گزاران بالقوه : افراد و موسساتی هستند كه قصد سرمايه گذاری در موسسه را دارند .
كارگزاران بازار سرمايه : هيأت پذيرش بورس اوراق بهادار ، كارگزاران بورس و تحليل گران مالی كه وظايفی را در بازار سرمايه بر عهده دارند برای تنظيم امور و معاملات  و ارائه خدمات به سرمايه گذاران موجود و بالقوه به اطلاعات مالی مؤسسات انتفاعی به ويژه شركتهای سهامی نياز دارند .
جامعه : جامعه بيشتر از هر چيز به رشد اقتصادی و ايجاد اشتغال در كشور توجه دارد .
البته پژوهشگاران ، مطبوعات و رسانه های گروهی از جمله مراجعی هستند كه اطلاعات مالی موسسات را در معرض قضاوت افكار عمومی قرار می دهند .

حسابداری از هنرستان آغاز می شود . يعنی افرادی كه علاقه ای به تحصيل در دبيرستان ندارند به هنرستان رفته سپس بعد از گذراندن 96 واحد درس اجباری می توانند بوسيله كنكور كاردانی پيوسته وارد دانشگاه شوند . البته حدودا يك ماه پيش سازمان سنجش اعلام كرد كه هنرجويان می توانند در آزمون كاردانی ناپيوسته نيز شركت نمايند . پس از اينكه شخص در اين مقطع قبول شد می تواند بعد از گذراندن 75 واحد درس عمومی ، تخصصی ، اصلی و پايه ، در كنكور كارشناسی ناپيوسته شركت نمايد كه سعی می كنيم در مطالب بعدی بيشتر درباره اين كنكور صحبت كنيم . متأسفانه تست های اين كنكور بر اساس چارت درسهای كاردانی ناپيوسته تنظيم شده است .
همچنين دانشجويان مقطع كاردانی پيوسته مجبور به گذراندن 19 واحد درس پيش نياز هستند و در كل 27 واحد از واحد هايی كه قبلا در مقطع كاردانی گذرانده بودند را مجددا می گذرانند .
اين دانشجويان بايد 91 واحد درسی را پشت سر بگذارند . سپس می توانند در مقطع كارشناسی ارشد و دكترا شركت نمايند .
افرادی كه از دبيرستان و بوسيله كنكور سراسری به اين رشته وارد می شوند يا يكسره در مقطع كارشناسی پيوسته قبول می شوند كه در اين صورت بايد حدودا 140 واحد درسی را پاس نمايند و بعد از آن به مقاطع بالاتر بروند و يا اينكه ابتدا در مقطع كاردانی ناپيوسته قبول می شوند و سپس به مقطع كارشناسی ناپيوسته می روند . البته يك گرايش كوچك كه می توان گفت تنها گرايش رسمی در رشته حسابداری است گرايش حسابداری دولتی می باشد كه مربوط به مقطع كاردانی ناپيوسته می باشد .
ممكن است سوالی پيش آيد كه منظور از كاردانی پيوسته و ناپيوسته در چيست ؟ جواب اين است كه چون هنرجويان در هنرستان حسابداری را آغاز می كنند ، پس مقطع كاردانی ، پيوسته به درسهای هنرستان شان می باشد . البته با در نظر گرفتن اين نكته كه دانشجويان مقطع كاردانی پيوسته بايد حتما رشته ای را انتخاب كند كه در هنرستان به آن مشغول بوده است .
همانطور كه می دانيد حسابداری مبحث بزرگ و گسترده ای است كه تنها در ثبتهای دو طرفه خلاصه نمی شود . خواندن و گذراندن واحد هايی از قبيل پژوهش عملياتی ، مديريت توليد ، توسعه اقتصادی ،‌پول و ارز و بانكداری ، اقتصاد خرد و كلان ، اصول سرپرستی ، سازمان و مديريت و از اين قبيل درسها ، خود گويای اين مطلب است كه حسابداری را نمی توان در يك رشته خلاصه كرد . زيرا درسهايی كه در بالا نام برديم هر كدام در رشته های ديگر تدريس می شوند . مثلا درس مديريت توليد با نام ساخت و توليد در رشته صنايع تدريس می شود و يا درس سازمان و مديريت در رشته مديريت تدريس می شود .
همچنين ادامه تحصيل در رشته حسابداری دارای مزايای زيادی است . اگر شما واقعا به اين رشته علاقه داريد در مقاطع ارشد و دكترا چيزهای بيشتری از اين رشته فرا ميگيريد . ضمنا در بازار كار جايگاه بهتری خواهيد يافت . همينطور اگر بخواهيد به عنوان حسابرس فعاليت كنيد و حق امضاء داشته باشيد به سابقه كاری كمتری احتياج داريد . همچنين برای پذيرش گرفتن از دانشگاه های خارجی داشتن مدرك ارشد يك مزيت به حساب می آيد . و اين مطلب برای گرفتن مهاجرت نيز صادق است .
به هر حال چيزی كه اين روزها برای يك حسابدار الزامی است مطالعه و به روز بودن است . 

 http://www.hesabdary-25.blogfa.com/8409.aspx

برای اينکه تفاوت اين سه ومضوع را با هم مقايسه کنيم بهتر است که ابتدا اين سه مفهوم را تعريف کنيم . ابتدا حسابرس :
حسابرس يا حسابرس مستقل فرد يا موسسه صلاحيتداری است که مسئوليت نهايی حسابرسی صورتهای مالی را به عهده می گيرد و دفاتر ، اسناد و مدارک واحد مورد رسيدگی را حسابرسی و درباره مطلوبيت ارائه و قابليت اعتماد صورتهای مالی آن واحد ، بر اساس ضوابط حرفه ای ، اظهار نظر می کند . در موارد ارائه خدمات مرتبط ، حسابرس ، الزاما فرد يا موسسه ای نيست که حسابرسی صورتهای مالی واحد اقتصادی را بر عهده دارد .

امروزه ، دامنه وظايف حسابرس ، گسترش يافته است و علاوه بر حسابرسی معاملات تکميل شده و صورتهای مالی ، حسابرسی جامع و بررسی و ارزيابی پيش بينی های مالی و نظاير آن را نيز در بر می گيرد .
احراز صلاحيت حرفه ای حسابرس مستلزم تحصيلات دانشگاهی ، تجربه در حد مقرر وگذراندن امتحانات حرفه ای است که توسط مجامع حرفه ای به عمل می آيد . در ايران پس از تشکيل جامعه حسابداران رسمی ايران فرد يا موسسه ای خواهد توانست از عنوان (( حسابدار رسمی - حسابرس مستقل )) استفاده کند که بر اساس آيين نامه (( تعيين صلاحيت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان )) موضوع ماده واحده قانون (( استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذيصلاح بعنوان حسابدار رسمی - مصوب ۲۵/۱۰/۱۳۷۲ )) انتخاب شود و اساسنامه ، آيين نامه ها و ساير ضوابط جامعه حسابداران رسمی ايران را بپذيرد و به عضويت جامعه مزبور در آيد و بطور تمام وقت ، به ارائه خدمات تخصصی و حرفه ای اشتغال ورزد .
اين يک تعريف نسبتا کامل درباره حسابرس بود . حال تعريف ذی حساب :
ذی حساب فردی است که در استخدام وزارت امور اقتصادی و دارائی است و در يک واحد دولتی يا وابسته به دولت مستقر می باشد تا به کليه هزينه ها و درآمد ها نظارت کامل داشته باشد . تمامی هزينه ها در موسسات دولتی و وابسته به دولت زير نظر اين شخص صورت می گيرد . در واقع ذی حساب بايد اجازه انجام هزينه را به موسسه بدهد تا موسسه بتواند هزينه را انجام دهد . ذی حساب فرد مستقلی از موسسه است و از موسسه ای که در آن فعاليت دارد حقوق دريافت نمی کند .
حال تعريفی کوتاه درباره مميزی مالياتی :
مميزی مالياتی فردی است که در استخدام وزارت امور اقتصادی و دارائی می باشد و دفاتر موسسات را مورد بررسی قرار می دهد تا مطابق با درآمد ها وهزينه های موسسه ماليات وضع کند . مميز مالياتی لزوما وارد موسسه نمی شود بلکه موسسه وظيفه دارد تا دفاتر را تسليم مميزی نمايد . فرد مميز يک شخصيت کاملا مجزای از موسسه است و کليه حقوق خود را از وزارت امور اقتصادی و دارائی دريافت می کند .
حال با تعريف سه مورد بالا بهتر می توان تفاوتهای اين سه موضوع را بررسی کرد . به طور کلی اين تفاوتها عبارتند از :
۱- مميزی مالياتی و ذی حساب يک فرد هستند ولی حسابرس می تواند يک فرد يا موسسه باشد .
۲- ذی حساب در موسسه بطور دائم مستقر می باشد . حسابرس برای مدت کوتاهی در موسسه مستقر می شود . ولی مميز مالياتی لزوما وارد موسسه نمی شود .
۳- ذی حساب و مميزی مالياتی هر دو در استخدام وزارت امور اقتصادی و دارائی هستند . اما حسابرس يک شخصيت کاملا مستقل می باشد .
۴- ذی حساب و مميزی مالياتی حقوق خود را از موسسه ای که در آن فعاليت می کنند دريافت نمی کنند . اما حسابرس حقوق انجام خدماتش را از موسسه مزبور دريافت می کند .
۵- ذی حساب در موسسات دولتی و وابسته به دولت مستقر شده و فعاليت دارد . ولی درباره حسابرس و مميز مالياتی لزوما اين مسئله صادق نيست .
تفاوت های ديگری نيز بين حسابرس ، مميزی مالياتی و ذی حساب وجود دارد که بهتر است آنها را شما پيدا کنيد . تفکر کنيد و مطمئن باشيد که با تفکر و انديشه همواره يک گام جلوتر از هم قطاران خود هستيد .
حسابداری که تفکر نکند تنها يک حسابدار است و هميشه يک حسابدار باقی می ماند . فکر کنيد ، سوال کنيد ، جواب سوال را مورد پردازش قرار دهيد و آن را بر روی کاغذ بنويسيد . بعد از مدتی به آن نگاه کنيد و ببينيد که چقدر به نظر امروزتان نزديک است . تمام تلاش و هدفتان اين باشد که با جلو برويد . حتی يک لحظه توقف نکنيد . هر روز توقف شما باعث يک روز عقب ماندن از هم قطاران است که با سرعت در حرکت هستند و به خاطر شما توقف نمی کند .
نگاهتان به عقب نباشد بلکه گاه گاهی گوشه چشمی به راهی که آمده ايد داشته باشيد تا اگر لازم باشد راه آمده را اصلاح کنيد و شايد اشتباهات گذشته را تکرار نکنيد . اميدوارم که همواره موفق باشيد و به خود ايمان داشته باشيد و بدانيد که انسانها با نيروی توکل و تفکر به هر آنچه که بخواهند ميرسند .
موفق ، پيروز و پاينده باشيد . تا مطلب بعد ... .
     http://www.hesabdary-25.blogfa.com/8409.aspx

حسابداری مديريت يكی از شاخه های با اهميت حسابداری است كه نبود آن حسابداری را بی معنا می كند .
در فرهنگ حسابداری دكتر نوروش ، حسابداری مديريت به شرح زير معنا شده است :
فرآيند شناسايی ، اندازه گيری ، جمع آوری ، طبقه بندی ، ارائه ، تفسير و گزارشگری اطلاعات مالی است كه مديريت از آن ، جهت برنامه ريزی ، ارزيابی و كنترل يك سازمان استفاده می نمايد .
تعريف بالا كليتی از مفهوم حسابداری مديريت را بيان می كند . برای آنكه بيشتر در اين باره اطلاعات كسب كنيم بهتر است كه اين تعريف كلی را باز كنيم . بخش اول تعريف در واقع همان تعريف ساده حسابداری است . اما آن چيزی كه برای ما دارای اهميت می باشد بخش دوم تعريف است . يعنی همان بخشی كه می گويد " كه مديريت از آن ، جهت برنامه ريزی ، ارزيابی و كنترل يك سازمان استفاده می نمايد ."
همان طور كه ميدانيد حسابداری مالی جهت ارائه گزارش وضعيت مالی موسسه برای افراد خارج از موسسه می باشد . افرادی از قبيل : سهامداران ، بستانكاران ، دولت و ساير افرادی كه ذينفع در موسسه می باشند . پس می توان گفت كه حسابداری مديريت درست در نقطه مقابل حسابداری مالی قرار دارد .
از در كنار هم قرار دادن اين دو تعريف می توان بيشتر به معنای حسابداری مديريت پی برد . حسابداری مديريت مربوط به مديران داخلی يك سازمان است . در واقع هدف اصلی و مهم حسابداری مديريت ، تهيه اطلاعات مفيد ، مرتبط و به هنگام است .
در اين نوع از حسابداری ، به هنگام بودن اطلاعات اهميت خاص و ويژه ای دارد . زيرا تصميمات مديريت موسسه كاملا تحت الشعاع اين اطلاعات است . اگر اين اطلاعات اشتباه و يا ناقص باشد ، موجب تصميم گيری های اشتباه خواهد شد .حال اگر اين اطلاعات به موقع در دسترس مديريت قرار نگيرد در اين صورت تصميم گيری مديريت بی اهميت خواهد بود . زيرا در مسائل مالی وقت طلاست و هيچ گاه جبران نخواهد شد . در واقع يك تأخير در ارائه اطلاعات ممكن است فرصتی را از موسسه بگيرد كه ديگر هيچ زمان قابل جبران نباشد .
اين روزها به علت فشردگی و حجم بالای فعاليت های يك موسسه ، نقش حسابداری مديريت بسيار آشكار شده است و روز به روز بر اهميت آن افزوده می شود . اما متأسفانه در اين زمينه از حسابداری ، شخصی كه صاحب نظر باشد وجود ندارد و اين يك ضعف است كه در حسابداری ما وجود دارد . و مشكل اين جاست كه اين ضعف تنها بر حسابداری و مديريت تأثير نمی گذارد بلكه بر كل وضعيت اقتصادی و توليدی كشور تأثير گذار است .
اين روزها تنها بلد بودن حسابداری و توانايی در زدن ثبت حسابداری برای يك حسابدار كفايت نمی كند . اگر شما حسابداری هستيد كه دوست داريد در رشته دلخواه خود صاحب نظر و عقيده باشيد بايد يكی از رشته های كم طرفدار حسابداری را انتخاب كنيد و در زمينه آن تخصص پيدا كنيد و به همين حد هم كفايت نكنيد . بلكه اين تازه مقدمه ای برای يك تلاش واقعی باشد .
منبع :

همان طور كه می دانيد حسابداری انواع مختلفی دارد . در اين مطلب ما حسابداری را از جنبه ديگری بررسی می كنيم كه شايد اكثريت شما با آن بر خورد نكرده باشيد .
حسابداری را جدا از تقسيمات معمول كه قبلا درباره آن صحبت كرديم می توان به دو دسته تقسيم نمود : 
1- حسابداری متعارف
2- حسابداری غير متعارف
در اين تعريف منظور اصلی نوع برخورد با يك رويداد مالی می باشد . حال اين دو تقسيم بندی كلی را با هم بررسی می كنيم .
حسابداری متعارف
اين نوع از حسابداری همان حسابداری می باشد كه يك حسابدار بارها و بارها ممكن است با آن برخورد داشته باشد . منظور همان رويدادی است كه شكل مشخص و عادی داشته و دارای پيچيدگی و شرايط خاصی نيست . بطور مثال يك حسابدار ممكن است در طول يك دوره مالی يك ساله بيشتر از شش بار هزينه آب و برق مصرفی را ثبت كند . البته منظور تعدد ثبت در طول يك دوره مالی نيست بلكه منظور از متعارف بودن همان سادگی ثبت می باشد . مثلا يك موسسه ممكن است كه در طول دوره دوازده ساله فعاليت خود تنها سه يا چهار بار سرمايه خود را افزايش دهد ( منظور افزايش نقدی است ) .
 پس ديديد كه تعدد در يك دوره مالی دليل متعارف بودن يا نبودن يك رويداد نيست . همان طور كه قبلا گفته شد اين نفس يك رويداد است كه آن را متعارف يا غير متعارف می كند . منظور اصلی اين است كه در اين نوع از حسابداری از روشهای معمول حسابداری رويدادهای مالی استفاده می شود .
حسابداری غير متعارف
اين شبه از حسابداری نوعی از حسابداری يا رويدادهای مالی است كه يك حسابدار در طول دوره مالی يا در طول دوره فعاليت موسسه كمتر با آن برخورد دارد . البته همان طور كه قبلا گفته شد تماس زياد يا كم با يك رويداد دليل متعارف يا غير متعارف بودن يك رويداد نيست . زيرا در بعضی از موسسات اكثريت رويدادهای مالی غير متعارف می باشد . آن چيزی كه يك رويداد را غير متعارف می كند نوع برخورد با رويدادمالی است .
فرض كنيد يك موسسه كالايی را خريداری می كند . اين كالا را به عنوان موجودی كالا در نظر می گيرد . پس اين يك حالت كاملا عادی و طبيعی است .
حال موسسه ای را در نظر بگيريد كه فعاليت آن در زمينه پرورش دام گوشتی است . در صورتی كه اين موسسه يك دام گوشتی را خريداری كند چگونه اين رويداد را در حسابهای خود منعكس می كند ؟
حال اگر اين موسسه يك دام ماده جهت توليد مثل خريداری كند اين رويداد چه تأثيری بر حسابهای اين موسسه خواهد داشت ؟  توجه كنيد كه اين موسسه به توليد دام گوشتی اشتغال دارد نه توليد دام گوشتی و فروش گوشت . پس فروش اين موسسه دام گوشتی است . پس چگونه يك دام ماده بايد در حسابهای اين موسسه نگهداری شود ؟
چيزی كه پيچيدگی مسأله را بيشتر می كند استهلاك گرفتن از اين نوع دارايی است . همان طور كه می دانيد ما روشهای مختلفی جهت استهلاك گيری از دارايی ها داريم . پس بايد كدام آنها را انتخاب كنيم . حال شما را بيشتر گيج می كنيم . فكر می كنيد كه بهای تمام شده يك رأس دام در زمان فروش چه مبلغی است ؟
همانطور كه مشاهده نموديد اين رويدادها ، رويدادهای طبيعی در حسابداری بشمار نميرود و گاهی نياز به استفاده از روشهای مختلف و متنوعی  احساس می شود . حسابداری يك رشته گسترده است كه با بهره گرفتن از فنون و علوم مختلف ، مشكلات را رفع و يا ناچيز می كند . يك حسابدار برای رفع مشكلات خود گاه راههای مختلفی پيش رو دارد كه تنها كافيست دقت كند و آن راهها را جستجو نمايد . نگاه دقيق و حسابدارانه انديشيدن عامل اصلی موفقيت يك حسابدار است . پس :
دقيق نگاه كنيد و حسابدارانه بينديشيد .

تجزيه و تحليل مالی فرايندی است كه طی آن مشخصات و ويژگيهای بارز مالی و عملياتی واحد اقتصادی با
استفاده از صورتهای مالی و ساير اطلاعات مالی مشخص می شود و در امر تصميم گيری ، استفاده كنندگان از صورتهای مالی را ياری می كند .
يكی از روشهای متداول تجزيه و تحليل صورتهای مالی ، تجزيه و تحليل صورتهای مالی با استفاده از نسبتهای مالی می باشد . نسبتهای مالی در يك دسته بندی كلی به پنج دسته تقسيم می شوند :
۱- نسبتهای نقدينگی : نسبتهايی هستند كه كفايت و قدرت نقدينگی موسسه را در قبال بازپرداخت بدهيهای كوتاه مدت مشخص می كند . اين نسبت بيشتر مورد توجه بستانكاران كوتاه مدت موسسه و افرادی است كه تصميم دارند به موسسه وام بدهند .
۲- نسبتهای اهرمی : نسبتهايی هستندكه ميزان تأمين مالی از منابع مالی خارجی را مشخص می كند . يعنی وجوهی كه توسط صاحبان شركت ( سهامداران ) تأمين شده با وجوهی كه از طريق وام بدست آمده مقايسه می شود .
۳- نسبتهای فعاليت : نسبتهايی هستند كه ميزان كاربرد دارائيها را مشخص می كند و سطح فروش را با حسابهای مختلف دارايی مانند موجودی كالا ، حسابهای دريافتنی ، دارايی ثابت و غيره می سنجد .
۴- نسبتهای سودآوری : اين نسبتها نتيجه كالايی فعاليت ها و توان بهره برداری شركت را از طريق سود ارزيابی می كنند .
۵- نسبتهای مالكيت : اين نسبتها بطور مستقيم و غير مستقيم پيوند دهنده سود نقدينگی هستند و به سهامداران در ارزيابی نقدينگی ها و سياستهايی كه بر قيمت بازار سهام تأثير می گذارند كمك می كند يعنی آنان می توانند با استفاده از اين نسبتها وضعيت سرمايه گذاری خود را در شركت در زمان حال و آينده بررسی كنند . همانطور كه پيداست اين نسبتها بيشتر از همه مربوط به صاحبان سهام است .
اين روزها اگر كسی بخواهد در زمينه بورس و سهام فعاليت كند بايد بتواند نسبتهای مالی يك موسسه را محاسبه كند . نسبتها مانند كليدهايی هستند كه در های بسته را باز می كنند . وقتی كه شما يك صورت مالی را در اختيار داريد و می خواهيد به موسسه صاحب آن صورت مالی وام بدهيد ، بهترين كار محاسبه نسبتهای نقدينگی موسسه مذكور است .
نسبتهای اهرمی نيز كارايی بالايی دارند . از طريق اين نسبتها می توان نسبت بدهی به دارايی و نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام را مشخص نمود . ضمناً ميتوان ميزان توانايی يك موسسه در پرداخت بهره را محاسبه نمود . نسبت ديگری نيز وجود دارد كه نشان می دهد كه درآمد شركت تا چه اندازه برای پوشش هزينه های ثابت كافی است .
نسبتهای فعاليت كه شامل : نسبت گردش موجودی كالا ، نسبت متوسط دوره وصول مطالبات ،نسبت گردش حسابهای دريافتنی ، نسبت گردش دارائيهای ثابت و نسبت گردش مجموع دارايی هاست ، خود جای صحبت بسيار دارد كه در اين مطلب نمی گنجد . البته هدف اين است كه شما آگاه شده و خود به دنبال اصل مطلب باشيد . نه اينكه همه چيز برای شما يكجا آماده شود .
نسبتهای سودآوری و مالكيت هم كه اهميت خاصی برای مديريت سهام دارد معمولاً كمتر مورد توجه سهامداران قرار می گيرد . معمولاً سهامداران تنها با توجه به سابقه يك موسسه ، اقدام به خريد سهام آن موسسه می نمايند . شايد دليل اصلی اين اقدام ، دانش ناكافی سهامداران در ايران است . معمولاً در ايران سرمايه و تجربه حرف اول را ميزند و دانش جايگاه خواصی ندارد . توجه داشته باشيد كه اگر تجربه و دانش در هم آميخته شود و سرمايه در كنار اين تركيب قرار گيرد در اين صورت نه تنها نتيجه مطلوب تری حاصل می شود بلكه ريسك سرمايه گذاری نيز كاهش می يابد .
 در اينجا به تمامی سهامداران توصيه می كنم تا مطالعه ای هرچند اندك درباره نسبتهای مالی داشته باشند تا با چشمان باز به كارگزار خود دستور خريد بدهند . به اميد افزون شدن دانش همه ما .

حسابداران و آشنايی با اقتصاد :
اقتصاد در معنای کلی آن عبارتست از استفاده بهينه از کليه منابع موجود در جهت پيشبرد اهداف مورد نظر . اقتصاد يک علم است . علمی که جهت بررسی متغيير های اقتصادی بکار ميرود . اقتصاد را می توان از دو ديدگاه کلی مورد بررسی قرار داد :
۱ - اقتصاد خرد : اقتصاد خرد علم بررسی متغيير های اقتصادی در سطح يک  بنگاه توليدی است .
۲ - اقتصاد کلان : علم بررسی متغييرهای اقتصادی در بخش ملی و کلان يک کشور را اقتصاد کلان گويند .
توجه داشته باشيد که لازمه بودجه بندی در موسسات ( بدون توجه به نوع فعاليت ) آشنايی داشتن با اقتصاد است . يک پيش بينی خوب نيازمند در نظر گرفتن تمامی متغيير هايی است که ممکن است در سال بعد يا سالهای بعد کاهش يا افزايش داشته باشند و بهای تمام شده خدمات ما را دستخوش تغيير کنند . همانطور که قبلا هم گفته بودم حسابدار خوب يک تحليلگر خوب است . يک تحليل اقتصادی نزديک به واقعيت می تواند باعث پيشی گرفتن موسسه از تمامی رقبايش شود .

جدای از مسئله بودجه بندی يک نکته ديگر هم در اين ميان خود نمايی می کند . آن هم مسئله سرمايه گذاری می باشد . سرمايه گذاری يکی از با اهميت ترين مسائلی است که مازاد نقدينگی موسسات را صرف خود می کند . اين مسئله که : آيا زمان مناسبی برای سرمايه گذاری انتخاب کرده ايم ؟ آيا موسسه مورد نظر از هجم دارايی ها و سرمايه ( اقتصادی ) خود به خوبی استفاده می کند ؟ بازده موسسه نسبت به بازده در سطح کلان چه نسبتی دارد ؟
تمامی اين مسائل و مسائلی از اين دست باعث می شود که ما در يک موسسه سرمايه گذاری کنيم يا خير . پاسخ صحيح دادن به اين سوالات موجب پيشرفت موسسه و پاسخ غير صحيح موجبات متضرر شدن موسسه را فراهم می کند . البته بايد يادآوری کنم که پاسخ به اين سوالات از وظايف يک مدير مالی است . پس عدم انجام صحيح وظايف بازتاب بدی برای شخص مدير مالی دارد . با يک مثال عملی مسئله را روشن می کنيم .
فرض کنيد موسسه الف جهت استفاده بهينه از مازاد نقدينگی خود اقدام به خريد سهام می کند تا از محل تغييرات قيمت کسب سود کند . مدير مالی پيشنهاد خريد سهام شرکت صنعتی دريايی ( صدرا ) که يک سهم معتبر با رتبه نقدشوندگی خوب است را به هيئت مديره می دهد . موسسه تعداد پنجاه هزار سهم اين شرکت را در تاريخ ۱۵/۱۰/۱۳۸۲ به مبلغ هر سهم ۲۲۹۰۳ ريال و مجموعا ۱۱۴۵۱۵۰۰۰۰ ريال خريداری کرد . در تاريخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۲ يعنی فردای آن روز قيمت اين سهام بشکل عجيبی افزايش يافت و به قيمت هر سهم ۲۴۰۰۲ ريال رسيد . مدير مالی ترجيه داد که اين سهام را نفروشد و منتظر افزايش بيشتر قيمتها باشد . اما حدودا بعد از يک ماه و نيم يعنی در ۲۷/۱۱/۸۲ قيمت سهام به ۱۹۰۶۵ريال رسيد . مدير مالی جهت جلوگيری از ضرر بيشتر دستور فروش سهام را صادر نمود . نظر شما درباره اين نمونه چيست ؟ به نظر شما اين شرکت واقعا چقدر ضرر کرده است ؟
در يک نگاه کاهش مبلغ هر سهم از ۲۲۹۰۳ ريال به ۱۹۰۶۵ ريال را مشاهده می کنيم . در اين مرحله موسسه ۱۹۱۹۰۰۰۰۰ ريال از اصل نقدينگی خود را از دست داده است . اما آيا اشتباه مدير مالی واقعا به همين ميزان به ما ضرر زده است ؟ بهتر است کمی بيشتر سخت گيری کنيم . در تاريخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۲ مبلغ سهام به ۲۴۰۰۲ ريال رسيد . اشتباه مدير مالی در عدم پيش بينی صحيح موجب شد که موسسه سود بسيار عالی را از دست بدهد . پس اگر ما زيان موسسه را بر اساس اين مبلغ محاسبه کنيم می توان گفت که موسسه زيانی به ميزان ۲۴۶۸۵۰۰۰۰ ريال را متحمل شده است .
ديديد که يک اشتباه کوچک چه زيانی را متوجه موسسه می کند . پس دقت در تصميم گيری بسيار با اهميت است . زيرا در بعضی موارد يک اشتباه به هيچ وجه قابل جبران نيست و می تواند موجبات ورشکستگی موسسه را فراهم کند . پس يا مدير مالی نشويد يا اگر تصميم جدی در اين کار داريد عواقب آن را نيز تحمل کنيد .
در مطالب بعدی بيشتر درباره پيش بينی و لوازم آن صحبت خواهيم کرد . ضمنا نظرات شما باعث دلگرمی و بهبود حسابدار خواهد بود . ( به بخش اطلاعيه توجه کنيد ) . تا مطلب بعد همه شما را به خدا می سپارم .

حسابداری صنعتی
اين حسابداری که به تدريج و پس از انقلاب صنعتی روی داد در جهت نياز به دانستن بهای تمام شده محصولات توليدی بود . دراين نوع از حسابداری هدف اصلی سيستم دانستن ، بهای تمام شده يک واحد از نظر تمامی عوامل هزينه می باشد .
همزمان و همراه با تکامل ابزارها و شيوه های توليد ، در سده های بعد ، روشها و شيوه های هزينه يابی پيشرفته ای ابداع و بکار گرفته شد که هزينه عمليات را به درستی شناسايی نمايد .
حسابداری صنعتی امروزه که ثمره اين فرآيند شتاب آميز تکاملی است اصولاْ همان هدف اندازه گيری و گزارش بهای تمام شده محصولات ، خدمات و فعاليت ها را دنبال می کند .
حسابداری مالی
اين نوع از حسابداری را ميتوان حسابداری گزارش نيز ناميد . زيرا هدف اصلی در اين نوع از حسابدری ، تهيه صورتهای مالی اساسی می باشد که مورد نياز استفاده کننده گان از اين صورتهای مالی است .
شايد بتوان گفت که دليل اصلی پيدايش اين نوع از حسابداری ،‌ اصل تفکيک شخصيت می باشد . اين اصل امکان مشارکت صاحبان سرمايه ای را که به تجارت نمی پراختند ممکن ساخت و به اين شکل باعث رشد و توسعه بنگاه های تجاری شد . اين نوع از مشارکت باعث پيدايش سهام و بازار بورس شد . البته دليل اصلی ايجاد بازار بورس را می توان ، افزايش شمار شرکتهای سهامی دانست .
يکی ديگر از موضوعات اصلی که در اين دوران تأثير اساسی بر رشته حسابداری گذاشت برقراری ماليات بر درآمد بود . اين نوع از ماليات که در اغلب کشورهای صنعتی اروپا وسيله ای برای تأمين عدالت اقتصادی است از اوايل قرن نوزدهم ايجاد و به تدريج جزيی از نظام مالياتی کشورها شد . تعيين ماليات بر درآمد مستلزم شناخت دقيق سود خالص بود و لازمه اين شناخت نگهداری حسابها و دفاتر منظم و تهيه صورتهای مالی که ميزان سود را به درستی نشان دهد . به اين ترتيب دولت ها به صورت يکی از اصلی ترين استفاده کنندگان از صورتهای مالی موسسات درآمدند .
ديگر استفاده کنندگان از اين صورتهای مالی عبارتند از : بانکها ، اعتبار دهندگان ، بستانکاران بلند مدت و کوتاه مدت ، فروشندگان ، مشتريان ، کارکنان ، سرمايه گذاران بالقوه ، کارگزاران بازار سرمايه ، جامعه و مديريت موسسه .
حسابداری حرفه ای و حسابرسی
در مورد اين نوع از حسابداری در مطالب بعدی به طور کامل صحبت خواهيم کرد .