قیامت بزرگ است:

از قیامت خبری می شنویم وآنرا ساده گرفتیم در حالیکه عالم دنیا که این قدر در نزد ما بزرگ و مهم است پروردگار عالم در قرآن آنرا لهو ولعب وبازیچه می خواند لکن از قیامت به نام خبر بزرگ یاد می فرماید. بلی خیلی بزرگ است روزی است که خلق اولین وآخرین[1] جمعند چنین جمعیت عظیمی هم متحیر وناراحت از نتیجه اعمالشان هستند همه درجزع وفزعند مگر عده ی خیلی کمی که بعداً ذکر خواهیم کرد.

شکلهای گوناگون در محشر:

درتفسیرمجمع البیان ازرسول خدا(ع)مرویست برای وقتی که معاذ از معنای این  آیه در« سوره النباء آیه 19» پرسید روز قیامت که صوردمیده می شود دسته دسته می آیید یعنی چه؟حضرت فرمود ای معاذ مطلب بذرگیرا پرسش نمودی .  سپس اشک درچشم مبارک جاری شد  وفرمود امت من در روز قیامت ده صف می شوند که البته خداوند این ده صف را ازجمله مسلمین جدا می کند وقبورشان را تغییر میدهد عده ای به شکل میمون وبعضی به صورت خوک وپاره ای دست وپا بریده برخی کوروگروهی گنگ وکرند.فرمود آن کسی که به صورت میمون وارد محشرمی شود سخن چین وآن کسی که میان دو نفر را بهم میزند وسخن هریک را که درباره دیگری گفته برای او خبربرد به شکل خوک می آید. خورنده حرام کسی است که مثلاً کم فروشی کرده غش درمعامله کرده ومال مردم را خورده وکسی  سرنگون است که ربا خواری [2] کرده است آنکس که زبانش را می جود وچرک ازدهانش بیرون می آید آدم بی عمل می باشد هر آدمی  است که کردارش غیر از گفتارش باشد.

آنکه دست وپا بریده وارد محشر می شود (حاکم جور وناحق ) است فرمود آن کسی که کور وارد محشر می شود آزاررسانیده به همسایه است فرمود آن کسی که کور وارد محشرمی شود حاکم جور وناحق است که حکم بنا حق کرده.

بعضی از مردم به صورتها وشکلها یی وارد محشر می شوند که شکل میمون وخوک نیستند  و زیبا هستند  و نیزاز رسول خدا(ص)روایت کرده مردم در قیامت سه جور محشورمی شوند بعضی سوار وبعضی پیاده وبعضی برصورتها حرکت می کنند گفتند یا رسول الله (ص) چگونه با سر می توان حرکت کرد فرمود همان خدائیکه آنها را در دنیا بر پاهایشان حرکت می داد قادر است که با سرهایشان حرکت دهد آنهارا.

 

گناهکاران شناخته می شوند:

موقف اول درمحشر حیرت است که در قرآن مجید چند جای آن تذکر داده شده در[3]چشمها حرکت نمی کند ودر صورتیکه اهل معصیت باشد نفخ همان معصیت همراهش است به قی که همه متوجه می شوند که این شخص مرتکب چه گناهی بوده است .

کسی که دردنیا شراب خمر می کند شیشه شراب به دست وارد محشر می شود ودر ضمن آیه «فتأتون افواجاً» روایت معاذ را اگر یادتان باشد گفتیم - خداوند متعال به عزت وجلالش قسم یاد فرموده که هر شرابخواری را به مقداری که در دنیا شرب نوشیده از حمیم جهنم به او بخوراند در کتاب مثالی الأخبارازرسول خدا (ص)مرویست که فرمود می آید شارب الخمر در قیامت در حالیکه صورتش سیاه چشمانش ازرق لبهایش آویزان لعاب دهانش وزبانش از دهن بیرون افتاده است ونیزفرموده شرابخوار تشنه بمیرد وتشنه در قیرمی رود وتشنه محشور می شود وهزارسال از تشنگی ناله می کند پس از آن از حمیم جهنم باد می خورانند .

نمی تواند سرش را پایین انداخته وهمه اورا می شناسد که ربا خواراست. درجلدسوم بحارالأنوار چندین روایت ازمعصومین رسیده که می فرماید قیامت نجاه موقف دارد که هر کدام هزار سال می باشد یعنی برای هریک هزار سال می باشد یعنی برای هرکه هزار سال بایستی توقف کرد پنجاه هزارسال از آنچه که می شماریم (مما تعدون)ازسال شمسی یاقمری اگرسؤال شود که عالم قیامت روز وشبی که نداردآفتاب ومهتاب که نیست سپس چرا تعبیرازقیامت بروز شده گوییم چون روزعبارتست از قطعه از زمان که بوسیله آفتاب عالم بطوریکه چشم انسان هر چه را درشب نمی دید درکمال ،وضوح وظهورمی بیند همچنین درقیامت آنچه در دنیا پنهان بود از باطن اشخاص ودرستی ونادرستی عقاید وخوبی وبدی اعمال وآثارآنها تماماًدر قیامت آشکار می شود.

جایگاه گناهکاران:

پس ازپایان محاکمه ،دوزخیان گروه گروه به سوی جهنم رانده می شود .بدان جا می رسند درهای جهنم به روی آن ها بازمی شود.جهنم هفتاد درداردکه راههای ورود گروههای مختلف جهنمی است.آنگاه کافران ومجرمان ،هر دسته ،درجایگاه مناسب خود افکنده می شوند ؛جایگاهی بسیار تنگ آتش جهنم بسیار سخت وسوزاننده است .افروختگی آتش ،آن چنان است که به دلها سر                 می کشدودلها را می سوزاند .هر بارکه آتش جهنم فرو می نشیند .شراره های به آن  می افزایند وآن را شعله ورترمی کنند. این آتش وعذاب ازخود کافران ومجرمان وستمکاران سر چشمه می گیرد وقتی به آتش افکنده می شوند؛ شما و بت هایی که می پرستید ،هیزم دوزخ خواهید بود. ،ملائکه ای هستند که بسیار سخت گیر وشدید العمل اند از انجام وظیفه خود سرپیچی نمی کنند[4]پس از این که دوزخیان دچار عذاب شدند،ناله حسرتشان برمی خیزد ومی گویند؛ای کاش ما خدا را فرمان می بردیم وپیامر خدا را اطاعت می کردیم ای دریغ برما،به خاطر آن چه درباره آن وتاهی کردیم .آنان به خداوند    می گویند:پروردگاررا شقاوت بر ما چیده شده وما مردمی گمراه بودیم ،مارا ازاین جا بیرون که اگر به دنیا گردیم عمل صالح انجام می دهم.

پاسخ قطعی خداوند این است که آیا در دنیا به اندازه کافی به شما عمرندادیم که هرکس [5]می خواست ره راه آید [6]در جای دیگر هم آمده که به آنها می گویند که اگر به دنیا باز گردید همان شیوه قبل را پیش می گیرید [7]آنان گاهی دیگران را مقصر می شمارند ومی گویند:بزرگان ما وشیطان سبب گمراهی ما شدند [8]شیطان می گوید خدا به شما وعده راست داد ومن به شما وعده ی دروغ دادم ،اما من بر شما تسلطی ؛جز این که شما را فرا خواندم وشما نیز این دعوت را پذیرفتند مرا ملامت نکنید خود را ملامت کنید.[9]

جایگاه نیکوکاران:

نیکوکاران ورستگاران را به سوی بهشت می برند،بهشت در حال استقبال وآماده پذیرایی از آنهاست چون بهشتیان سر رسند ،درهای آن را به روی خود گشود می بیند.بهشت هشت دردارد. که بهشتیان از آن درها وارد می شوندیک در مخصوص پیامبران وصدیقان ویک درمخصوص شهیدان وصالحان ودرهای دیگر برای گروههای دیگر است نگهبانان بهشت به اسلام می کنند وخوشامدی می گویند وبه آنان وعده می دهند که همیشه در این جایگاه هشت نیکو ودر امنیت وسلامت به سر می برندرستگاران ،حمد وسپاس خدا را می گذارند ومی گویند خدای را سپاس که به وعده خود وفا کرد وما وارث بهشت شدیم وهر جای آن که بخواهیم ساکن می شویم .چه خوب است پاداش عمل کنندگان هر یک از بهشتیان متناسب با اعمالشان در درجه ای از بهشت قرار می گیرند.[10]'[11]

رسول خدا (ص)فرمود: بالاترین درجه بهشت فردوس است و اگر چه از خدا می خواهید فردوس را طلب کنید. رنج وبدی به بهشتیان نمی رسدوهر چه دل هایشان تمنا کند ودیدگانشان را خوش آید،آماده می شود.شش در بهشت هیچ آلودگی وناپاکی وجود ندارد.کسی سخن لغو را از آنان وگناه آلود نمی شود وگفتارشان سلام ودرود است خدا را سپاس می گویند که حزن واندوه را زا آنان زدوده واز رنج ودرماندگی دور کرده است علاوه بر این ،بالاترین رتبه نعمت های بهشت لقاءودیدار اوست که اولیای خدا در طلب آن هستند وبه شوق آن زندگی می کنند.بهشت برای بهشتیان سرای سالمتی است،زیرا هیچ نقصانی ،اندوهی ،غصه ای ،عجزی،خوف وترسی،جهلی مرگ،هلاکتی وخلاصه هیچ ناراحتی ورنجی در آن جا نیست.نعمت های دائمی آن هیچ گاه خستگی وسستی وملامت نمی آورد.

درآن جا انسان همیشه تازه وشداب وسرحال است وهمواره احساس طراوت وتازگی می کند.زیرا هر چند تازه ای درخواست می کند وهر چه را هم درخواست کند آماده می یابد.

زنان ومردان بهشتی در زیباترین وجوان ترین وجه در بهشت زندگی می کنند همسران به یکدیگرعاشق ومایل هستندازدواج آنان سرشار از عشق ولذت وسرور است واین سرور هیچ گاه تبدیل به ناخوشی ودلزدگی نمی شود. برترین مقام بهشت،مقام رضا وخرسندی است که در این مقام نه تنها خداوند از انسان راضی است،بلکه وی نیز از خداوند رضایت دارد،یکدیگر را می پسندند واز یگدیکر گله وشکایتی ندارند.

 

رابطه میان عمل وپاداش وکیفر:

بهشت وجهنم ونعمت های بهشتی وعذابهای جهنمی آثار ونتایج اعمال ما در دنیاست.

1-   گاهی پاداش وکیفر بر اساس مجموعه ای ازقرار دادها یقین می شود،مانند این که اگر کارگردر طول روز،کارمعینی را انجام دهد، دستمزد به ازای آن کار دریافت می کند.

2-   پاداش وکیفری که محصول طبیعی خود عمل است.

3-   نوع دیگری ازرابطه میان عمل وپاداش وکیفر وجود دارد که عمیق تر وکامل تر از این دو است. بنابراین فرشتگانی که نامه اعمال انسان را تنظیم می کنند، حقیقت اعمال را ثبت ونگهداری می کنند، نه اینکه گزارشی بنویسند وآن گزارشی را در قیامت نشان دهند. پس نامه عمل گزارش اعمال نیست، بلکه شامل خود اعمال است وبه همین جهت هرگز ازانسان جدا نمی شود. بنابراین، عملی که ما در دنیا انجام می دهیم، همان عمل به صورت پاداش یا کیفر در آخرت واقعیت می یابد این واقعیات یا لذت بخش وزیبا هستند یا درد آور وزشت. اگر شخصی عمری به اساس حق وحقیقت زندگی کرده وبه تحصیل فضایل وکمالات پرداخته است، همین کمالات وفضایل در آخرت برای او محقق می شوند ودر بهشت به صورت نعمت های گوناگون جلوه گر می شوند اما اگر زندگی خود را برگناه، حق کشی وستم بنا کرده، همین زشتی ها در آخرت به صورت عذاب هایی گریبان اورا خواهد گرفت. از این رو قرآن کریم خطاب به کسانی که زرو سیم گنجینه کرده ودر راه خدا انفاق نمی کنند ومی فرماید که روزی باهمین سیم وزرها به پشت ها وپهلو هایشان داغ می زنند.

 

سخنانی چند از ائمه وپیامبراکرم(ص):

1-رسول خدا (ص) فرمود: بهشت دری دارد به نام که انسان های مجاهد درراه خدا به سوی آن      می روند[12]. آن در به روی آنها باز است وآنان در حالی که شمشیرهای خود را در نیام دارند وارد بهشت می شوند وفرشتگان به آنان خیر مقدم می گویند، درحالی که مؤمنان دیگر هنوز در محل حساب هستند.

2- امام صادق (ع) فرمود: برشما باد تلاوت قرآن، زیرا درجات بهشت به تعداد آیات وقرآن است. چون روز قیامت به خونندگان قرآن گویند: بخوان وبالا برو! وهر آیه ای را که بخواند یک درجه بالا می رود.

3- رسول خدا (ص)فرمود: سخاوت درختی از درختان بهشت است که شاخه های آن در دنیا آویزان است هر کس با سخاوت باشد خود را به شاخه ای از شاخه هایش آویزان کرده است وآن شاخه ها او را به بهشت می کشاند.

4- رسول خدا فرمود: هر وقت به بوی بهشت اشتیاق پیدا می کنم بوی دخترم فاطمه را استشمام می کنم.

5- امام علی (ع)می فرماید: اگر با چشم دل به آنچه از بهشت برایت بیان شده، نگاه کنی روح تو ازمخلوقات زیبای دنیا،از شهوات ولذت هایش از زر وزیورهای دیدنی اش دوری خواهد کرد وافکارات حیرت زده درختانی خواهد شد که شاخه هایش به هم پیوسته وریشه هایش در دل تپه هایی از مشک فرورفته است درختانی که به سواحل نهرهای بهشت قرار دارد. واندیشه ات حیران خوشه هایی از لؤلؤهای تازه خواهد شد که به شاخه های این درخت آویزان است وسرگشته پدید آمدن میوه های مختلفی می شود که در حال بیرون آمدن ازغلاف های خود است، میوه هایی که به آسانی و به دلخواه هرکس چیده می شود.میزبانان بهشتی از میهمانان بهشتی که درمقابل قصرهای خود فرود آمده اند با عسل های خالص وپاک ونوشیدنی های پاکیزه ای که مستی نمی آورد، پذیرایی می کنند. میهمانان بهشت کسانی هستند که خود را ازگناه نگه داشته ودر نتیجه از ناراحتی های انتقال به برزخ وآخرت در امان مانده اند. اما انسان، اگر قلب خویش را متوجه زیبایی هایی کند کخ در بهشت در انتظاراوست، وپیوسته درباره آن ها بیندشی، روحت از شوق واشتیاق به آنها، به سوی بهشت پروتز خواهد کرد.

 

نتیجه گیری:

در قیامت همه چیز فاش می گردد وهیچ دیگر مخفی وپوسیده نیست. کافری که عمری به کفر به سرکرده درحقیقت یک امر ثابت وغیر قابل زوالی را در همین مدت کم به سوی اختیارش کسب نموده که لازمه آن ماندن همیشگی در آتش است به عبارت دیگر ظلمی برای خودش تهیه کرده که هیچکدام روشنایی به آن راه ندارد.

چنانچه مؤمن که با ایمان وتقوا از اینجا رفته در مدت کم عمرش امر غیر قابل زوال وبینهایتی را مقداراختیارش کسب نموده یعنی نوری بدست آورده که هرگز خاموش نمی شود.

پس پاداش های بهشتی وعذابهای دوزخ ساخته اعمال ماست وما با همه ابعاد وجودی خود در حال ساختن آن نعمت ها وعذابها هستیم. هر کس به درون خود مراجعه حب بعض های خود را ببیند وکارهای روزانه ونیت های خود را از آن کارها وخلق وخوهای خود را بررسی کند میتواند به درستی به ارزیابی خود بپردازد وآینده خویش را ترسیم کند.

                          پايان

 

 

 



[1]   منظور این است که از حضرت آدم تا حوا گرفته  تا آخرین آدمی که متولد شد .

[2] کسی که به مردم پولی می دهد  و بیشتر از پولی  را که داده دریافت می کند .

[3]  سوره 14 آیه 44

[4] تحریم

[5] احزاب 66

[6]  انعام , 28

[7]  فاطر ،37

[8]  انعام ، 28

[9]  احزاب ،67

[10] واقعه 24 و 25

فاطر 34 و 35

[11]  واقعه د34 تا د37

توبه 100

[12]  باب المجاهدین